Awk

$ echo Zażółć Gęślą Jaźń | awk '{ print toupper($0) }'
ZAŻÓŁĆ GĘŚLĄ JAŹŃ
$ echo Zażółć Gęślą Jaźń | awk '{ print tolower($0) }'
zażółć gęślą jaźń

Sed

$ echo Zażółć Gęślą Jaźń | sed 's/[[:lower:]]/\u&/g'
ZAŻÓŁĆ GĘŚLĄ JAŹŃ
$ echo Zażółć Gęślą Jaźń | sed 's/[[:upper:]]/\l&/g'
zażółć gęślą jaźń

Perl

$ echo Zażółć Gęślą Jaźń | perl -Mopen=locale -pe '$_=uc$_'
ZAŻÓŁĆ GĘŚLĄ JAŹŃ
$ echo Zażółć Gęślą Jaźń | perl -Mopen=locale -pe '$_=lc$_'
zażółć gęślą jaźń

tr

$ echo Zażółć Gęślą Jaźń | tr '[:lower:]' '[:upper:]'
ZAżółć GęśLą JAźń

More information

Refs